rel='stylesheet' type='text/css'>

«

»

Siedlisko

Chichy – Siedlisko – 46 km (po drugiej stronie Odry, przez Nową Sól).

Dziś ta miejscowość na Dolnym Śląsku jest miejscem corocznych Festiwali Piosenki Biesiadno-Kresowej i ruin pałacu. Łączy więc czas po II wojnie światowej czyli repatriacje Polaków z Kresów, wyniszczające działania władz komunistycznych oraz ponad 600 letnią historię tego miejsca.

Imponujące ruiny zamku świadczą o dawnej świetności tej ziemi. Stare pocztówki i ryciny pozwalają w pełni ocenić potęgę rodu Schönaich.

Przeczytaj historię tej miejscowości, obejrzyj widoki tej okazałej rezydencji i popatrz co pozostało z jej dawnej świetności.

Początki miejscowości Siedlisko sięgają panowania na tych ziemiach Piastów śląskich.

Pierwsza wzmianka w dokumencie księcia głogowskiego Henryka III pochodzi z roku 1298 i zawiera nazwę castro Sedlscho.

Już 100 lat później Siedlisko jest własnością cesarza Karola IV Luksemburskiego, który ofiarowuje je Nicolausowi von Rechenberg.

Po kolejnych prawie 200 latach dzierżawcą Siedliska i stojącego w nim gotyckiego zamku staje się w roku 1561 Fabian Schönaich, najemny rycerz walczący w wielu wojennych ekspedycjach u boku króla polskiego Zygmunta III Wazy, Bezdzietny Fabian przekazuje majątek wraz z zamkiem swojemu bratankowi Jerzemu.

Gdy ziemie znalazły się pod wpływem władców Czech, nazwa miejscowości z Sedlscho zmieniona została na Karlatt pochodzące od imienia króla Czech Karola IV.

Kolejni, niemieccy właściciele zamku w Siedlisku zniemczyli nazwę miejscowości na Caroltath i taka pozostawała przez prawie 400 lat aż do zakończenia II wojny światowej.

W czasach PRL spolszczono ja na Karolat a następnie zmieniono na Siedlisko wracając do łacińskiego zapisu pierwotnej nazwy Sedlscho z czasów piastowskich.

Na stronie www.zamkipolskie.com możemy przeczytać jak powstał zamek, którego ruiny możemy dziś oglądać w Siedlisku.

zamek w Siedlisku, lubuskie

„Schönaich wykupił dzierżawione dotąd dobra w roku 1593 po uprzednim otrzymaniu zgody cesarskiej i niemal natychmiast przystąpił do wznoszenia nowej renesansowej siedziby, mającej z założenia stanowić godne świadectwo pozycji i wielkości jego rodu. W tym celu zaangażował mistrza budowlanego z Legnicy Melchiora Deckhardta, który zorganizował prace i nadzorował postęp robót prowadzonych wg założeń architektonicznych określonych przez samego właściciela. Prace rozpoczęto wiosną 1598 i już dwa lat póżniej na ukończeniu było pierwsze z planowanych trzech skrzydeł zamku: budynek południowy z reprezentacyjną salą balową, gdzie później umieszczono kolekcję 40 portretów królewskich. Podczas drugiego etapu budowy powstało trzykondygnacyjne skrzydło wschodnie wraz z budynkiem bramnym ze zbrojownią i salą biblioteczną, do której bogaty księgozbiór sprowadzono z Frankfurtu nad Menem. Trzeci i kolejny etap prac rozpoczął się w maju 1612 wizytą znanego wrocławskiego fortyfikatora Walentego Sabischa. Sabisch przygotował tutaj plany fortyfikacji bastionowych dla zamku, które w przeciągu dwóch kolejnych lat wzniósł budowniczy Andrzej Hindenberger z Hoyerawert. Ostanią inwestycją Jerzego była pięknie zdobiona kaplica z półkolistą absydą, wzniesiona na północnym przedłużeniu skrzydła wschodniego. Budowlę tę konsekrowano w 1618 roku, zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią fundatora”.

Również Jerzy Schönach zmarł w 1619 roku bezpotomnie. Nadal zacytujemy historię podaną na stronie zamkipolskie.com.

„Cały jego majątek przeszedł w ręce kuzyna Jana, który w początkowej fazie wojny 30-letniej zasłużył się wielce królowi Czech Fryderykowi IV pomagając mu w ucieczce po bitwie pod Białą Górą. Był to jego wielki błąd polityczny, bowiem udzielając pomocy królowi wystawił się na srogą niełaskę cesarza, co znalazło konsekwencje w konfiskacie części dóbr rodowych na rzecz jezuitów głogowskich i konieczności przeprowadzki do niewielkiego dworku w miejscowości Tarnowo Polskie, gdzie osiadł na stałe i zmarł w 1631 roku. Rodzina Jana nie ustawała jednak w próbach odzyskania straconego majątku, a jej starania ostatecznie zakończyły się sukcesem po podpisaniu Pokoju Westfalskiego, choć widok jaki zobaczyli po powrocie do Siedliska nie napawał optymizmem, zamek był bowiem bardzo zniszczony i wymagał wielkich inwestycji. Zrealizował je dopiero z początkiem nowego stulecia Hans Carl Schönaich, na zlecenie którego architekt Wagner z Kożuchowa odrestaurował starszą substancję, a następnie rozbudował o dwa nowe skrzydła: zachodnie i północne, zamykając w ten sposób obszerny dziedziniec i tworząc ogromne oraz pełne przepychu założenie parkowo-pałacowe – jedno z największych i najwspanialszych w tej części Śląska. W kilkudziesięciu komnatach zgromadzono tutaj militaria, cenne meble, dzieła sztuki, zbiory biblioteczne oraz pokaźne archiwum rodowe.1963  Siedlisko dawniej Carolath-2

W roku 1740 Hans Carl uzyskał dla rodu dziedziczny tytuł książąt Carolath-Beuthen. Po jego śmierci majątek objął najstarszy syn – również Hans Carl, po nim zaś następcy, za czasów których wzbogacono bezpośrednie otoczenie zamkowe, sam gmach zaś u schyłku XIX stulecia przebudowano w duchu neorenesansu. Schönaichowie zamieszkiwali w Siedlisku niemal do końca II wojny światowej. Kiedy w styczniu 1945 do wsi wkroczyły oddziały armii sowieckiej, przeprawili się w pośpiechu na drugi brzeg Odry, a zajęty bez walki zamek został przez Rosjan tymczasowo adaptowany na szpital polowy. Jednak już trzy miesiące

później – gdy front przesunął się wyraźnie na zachód – szpital zlikwidowano, a ogołoconym z cennego wyposażenia pałacem wstrząsnęła seria wybuchów i pożar wywołany zapewne – jak historia wielokrotnie pokazała – ruską ręką. Ogień strawił większą część budynków wraz z najstarszym, mieszczącym reprezentacyjne pokoje i okazałą salę kolumnową skrzydłem południowym, a także skrzydła północne i zachodnie. Z pożogi ocalał właściwie tylko budynek bramny i część skrzydła wschodniego z kaplicą. Do odgruzowywania pałacu przystąpiono dopiero w latach 60., kiedy opiekę nad nim przejął zielonogórski zastęp Makusynów. Przez pewien czas (1964-74) ruina odżyła stając się przyczółkiem zorganizowanej rozrywki harcerskiej, jednak z braku środków finansowych prace porządkowe przerwano i przez kilka następnych dziesięcioleci nie działo się tutaj nic. Sytuacja nie zmieniła się nawet wówczas, gdy w 2003 ruinę wykupił od gminy jeden z lokalnych wytwórców krasnali ogrodowych. Z planów barona krasnalowego niewiele jednak wynikło i kilka lat później pozbył się on ciężaru sprzedając zamek właścicielowi firmy produkującej obuwie, który w regionie znany jest przede wszystkim ze szczodrego wspierania III-ligowej drużyny piłkarskiej z Zielonej Góry.

Zainteresowanych historią zamku z okresu okupacji niemieckiej odsyłam do książek traktujących o niewyjaśnionych tajemnicach zamku w Siedliskach.

Miłośników architektury i historii zachęcam do przeczytania szczegółowych opisów na cytowanej powyżej stronie i wielu innych.

 

 

Historia i legenda rodu SCHÖNAICH

 

schoenaich-wappen-cranachZgodnie z tradycją początki rodu Schönaich nawiązują do krwawej bitwy w lesie Teuteburskim, gdzie starły się plemiona germańskie z Rzymianami. Jeden z wojów germańskich miał wówczas zostać ranny pod rosłym dębem i na pamiątkę tego wydarzenia otrzymać miano Schoenaicha, czyli Pięknego Dębu. Inna wersja wiąże Schönaichów z Sieciejowem, słynącym z wielkich starych dębów i tutaj upatruje praźródła ich nazwiska, które w Polsce często tłumaczone było na Krasnodębscy. Najstarszym wymienionym w źródłach przedstawicielem rodu był Dietrich von Schoeinache powołany na świadka podczas aktu nadania przywileju dla szpitala żagańskiego w roku 1329. Z kolei twórcą szprotawskich linii tego rodu, z której wywodzą się późniejsi właściciele Siedliska, Bytomia Odrzańskiego, Małomic i Zaboru koło Zielonej Góry był Georg I von Schoenaich, znamienity rycerz, towarzysz polskich królewiczów – Olbrachta i Zygmunta – w wielu podróżach i wyprawach wojennych. Jego syn Fabian przejściowo został właścicielem księstwa żagańskiego, Mużakowa nad Nysą i Kożuchowa, zaś w roku 1561 wydzierżawił Bytom i Siedlisko. Z czasem rosła potęga i bogactwo rodu, co znalazło swój wyraz w formie własności ziemskiej, która jako wolne państwo stanowe nie podlegała księciu, lecz władcy centralnemu. Schönaichowie stanowili więc bezpośrednio i egzekwowali prawo na swoich włościach. Mimo że nie byli klasycznymi książętami lennym, mieli zbliżone do nich prerogatywy. Siedzibą rodu zostały Beuthen i Siedlisko tworzące wspólnie majorat – dobra, których nie można dzielić między spadkobierców, a symbolem ich władzy przez wiele stuleci pozostawał właśnie przepiękny zamek Carolath.

Herb rodu Schönaich przedstawia złoty wieniec z ośmioma zielonymi liśćmi dębu przetykany ośmioma złotymi żołędziami i czerwoną wstążką.

Szczegóły dotyczące rodu Schönaich znajdziecie Państwo na stronie we wpisie pana Dariusza Chajewskiego z Gazety Lubuskiej.

Piękne zdjęcia obejrzycie Państwo na stronie Zamek Karolat

 

Mieszkańcy miejscowości Siedlisko powołali w 2011 roku Fundację Karolat, która od tego właśnie roku organizuje w Siedlisku „Święto bzów”. Jak piszą na swojej stronie to reaktywacja święta obchodzonego w Siedlisku przez 50 lat od końca XIX wieku. „Składały się wówczas nań: spektakle teatralne, uczty w lokalnych restauracjach i winiarniach oraz wycieczki licznymi ścieżkami wytyczonymi po miejscowości i okolicach, a całość rozpoczynał barwny korowód. Obchody trwały nawet półtora tygodnia i zjeżdżali na nie goście z okolicznych miejscowości, choć jak podają ówczesne źródła, gościli tu także mieszkańcy odległych zakątków Niemiec”.

Warto uwzględnić udział w tym świecie tym bardziej, że obchodzone jest ono w weekend majowy.

Fundacja podejmuje wiele inicjatyw, o których mogą Państwo poczytać na stronie Karolat

Zachęcamy też do odwiedzenia strony rodu Krasnodębskich herbu Krzywda i Pobóg powiązanego z rodem Schönaich.

Opowieść o historii miejscowości Siedlisko (Carolath) i rodzie Schönaich w języku polskim i niemieckim znajdą Państwo na stronie

Strona główna prowadzona przez pana Tomasza Mietlickiego pozwala poznać wiele innych miejscowości Dolnego Śląska i ich historię dawną i obecną.

Są to bardzo obszerne i szczegółowe opracowania udokumentowane bogatym materiałem fotograficznym.

 

 

 

 

Permalink do tego artykułu: http://palacchichy.pl/siedlisko/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych znaczników i atrybutów HTMLa: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

CommentLuv badge