rel='stylesheet' type='text/css'>

Historia

Historia Chich i pałacu

Chichy to niewielka miejscowość gminy Małomice. Leży na północnej rubieży Borów Dolnośląskich. Administracyjnie należy do województwa lubuskiego (przy jego południowej granicy). Od późnego średniowiecza przechodziła tędy granica pomiędzy Księstwem Głogowskim a Żagańskim (łącząca się z najdłuższym zabytkiem w Polsce – Wałami Śląskimi), a życie osady skupiało się wokół stojącego nad Bobrem zamku i młyna. Okolica Małomic słynęła z bogatych złóż rudy darniowej żelaza oraz przerabiających ją hamerni. To ostatni właściciel miejscowości hrabia zu Dohna przekazał ogrom swoich włości leśnych na utworzenie słynnego poligonu wojskowego Neuhammer (Świętoszów). Miejscowi pasjonaci historii mówią, że w czasie wojny w Mallmitz (niemiecka nazwa miejscowości) znajdowały się obozy pracy przymusowej. Ciekawostką jest, że trafiły tu transporty z mieszkańcami Warszawy i okolic po upadku Powstania Warszawskiego w 1944 roku.

Chichy graniczą z Bobrzanami oraz przez potok Młynówka z Janowcem. W 1840 roku do pałacu wprowadził się hrabia zu Dohna wraz ze swoją małżonką, z domu von Steinach, przybraną córką księżnej Wilhelminy Kurlandzko-Żagańskiej (siostra księżnej kurlandzko-żagańskiej Doroty de Talleyrand-Périgord). Księżna, która nie posiadała własnych dzieci, bardzo hojnie uposażyła swoją oblubienicę. Pałac w Chichach wzbogacił się o cenne skarby.[1]

Chichy do końca II-giej wojny światowej nosiły nazwę KUNZENDORF. W 1939 r. wieś liczyła  ok. 570 mieszkańców. Po wojnie zmieniono nazwę na NAMYSŁÓW. Chyba, aby ośmieszyć mieszkańców, w połowie lat 50-tych  postanowiono ją zmienić  na CHICHY. Mieszkańcy powiadają, że jest to wynikiem opornego wywiązywania się z obowiązku dostarczania kontyngentów rolnych na rzecz Państwa. Mieszkańcy Chich i Janowca oraz sąsiednich Bobrzan stanowią ludność napływową ze wschodnich (przedwojennych) ziem polskich – głównie z okolic Kaczanówki, Trembowli, Lwowa, Tarnopola oraz Polski centralnej.

Po II wojnie światowej majątek Chichy wraz z pałacem przechodzi na własność Skarbu Państwa i jest zarządzany przez PGR. W latach 70-tych pałac poddano pracom remontowym niszcząc część architektonicznego wystroju elewacji. Na początku lat 90-tych budynkiem zarządzała Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa i pełnił on funkcje mieszkalne i kulturalne. W roku 2002 zostaje nabyty przez osobę prywatną.

1289 r. Wspomniany jest Rudeger von Janisdorph (Janowiec)

1305 r. Wzmianka o Chichach jako ”Condradi villa” – wieś Kondrada .Przybywają niemieccy koloniści – prawdopodobnie z kraju Franków i Bawarów. Pośrodku wsi buduje się kościół i cmentarz.

1324 r. Wspomina się rodzinę von Nechern jako panów Janowca i Chich.

1376 r. Pierwsza wzmianka o kościele.

1500 r. Kościół uzyskuje swój niezmieniony wygląd

1593 r. Dietrich von Kittlitz kupuje od rodziny von Nachern Chichy i Janowiec

1624 r. Do Chich przybywa ewangelicki pastor i magister Johannes Preibisch – jego kamień nagrobny znajduje się na wschodniej ścianie kościoła ( +1667 r. ).

1650 r. Już w tym czasie istniała w Chichach szkoła – prawdopodobnie była to jedna klasa w budynku wiejskim.

1687 r. Podział majątków Chichy/Janowiec. Karl Moritz von Redern (grafowa von Redern z domu Kittlitz) przejmuje Janowiec.

Zamek i majątek Chichy przechodzą do dworu książęcego von Lubkowitz w Żaganiu.

Przybywa katolicki proboszcz Andreas Thiel .

1701 r. Panowie von Knobelstorff przejmują Chichy i w 1719 r. budują ze starego pałacu nowy –  w stylu barokowym nad rzeczką Iławką.

1732 r. Hans von Knobelstorff buduje pośrodku wsi dla swojego niewidomego brata Maksymiliana mały pałac.

1740 r. Z rysunku F.B.Wernera, wynika, że już wtedy przy barokowym pałacu znajdował się park, przylegający od strony południowej. W parku tym rośnie obecnie wiele pomnikowych drzew.

1742 r. Oddanie do użytku budynku szkoły naprzeciw kościoła.

1792 r. Po śmierci Maksymiliana tzw. pałacyk Maksymiliana kupuje Christian Gottlob von Diebitsch.

1804 r. Pałac i majątki w Chichach i Janowcu przechodzą w ręce Burggrafa zu Dohna.

1846 r. Gotowy jest trzeci budynek szkolny (jak do dziś).

1862 r. Generał Oskar von Diebitsch odwiedza zamek, gdzie zapoznaje Dorotę zu Dohna, którą poślubia w roku 1863.

1883 r. Oskar von Diebitsch, po śmierci swojego teścia, kupuje pałac i majątek w Chichach.

1900 r. Mieszkańcy Bobrzan opuszczają szkołę w Chichach (mają teraz własną).

1902 r. Cmentarz wokół kościoła zostaje zamknięty. Pośrodku Chich buduje się nowy.

1906 r. Po śmierci Oskara pałac i majątek w Chichach przejmuje Hans von Diebitsch.

1915 r. Zbudowano czwarty budynek szkolny (stał do roku 1945).

1926 r. Hans Burkhard von Diebitsch ( ur.03.05.1900 r. ,zm.w Bielefeld w roku 1993 ) zostaje inspektorem pałacu i przejmuje go w roku 1936.

1930 r. Do pałacu przybywa Comtess Maria, burgrafka zu Dohna .Co niedzielę wykłada w kościele msze dla dzieci. Po śmierci w  roku 1944 zostaje pochowana w kościele w Chichach.

1933 r. Od uderzenia pioruna doszczętnie spłonęła (kryta gontem) wieża kościelna.

1945 r. 10 lutego dzieci idą ostatni raz do szkoły po odbiór świadectw. 12 lutego Chichy zostają zajęte przez wojska radzieckie.

26 kwietnia wysiedlono ostatnich niemieckich mieszkańców.

700 lat mieszkały w Chichach i Janowcu rodziny Beier i Franke.

We wsi znajduje się zabytkowy kościół, pałac oraz dom naprzeciwko kościoła, w którym przed wojną mieściła się szkoła. Po wojnie zajęcia lekcyjne odbywały się chwilowo w budynku byłej stolarni (obok kościoła), aby po odbudowie w latach 50-tych przenieść się do obecnego lokum.

Do ciekawostek należy fakt, że jadąc główną drogą przez wieś dwukrotnie mijamy tablicę z nazwą miejscowości. Dzieje się to za sprawą rzeczki Iławki, która rozgranicza wsie Chichy i Janowiec od siebie, a droga dwukrotnie ją  przecina.

Od 2002 roku pałac jest własnością prywatną i jednocześnie siedzibą Lubuskiej Akademii Sztuki „Chichy Art”.

 


 

1. – Jednym z nich był porcelanowy serwis na 48 osób, wypełniający kilka szaf. Wedle rodzinnego przekazu miał to być prezent króla Ludwika XVI dla księcia Piotra Kurlandzkiego. Jak wspomina po wojnie jeden z von Diebitschów, serwis został rozbity na kawałki przez Rosjan w lutym 1945 roku, po czym wrzucony do pałacowego stawu. Podobny los spotkał zabytkowe biurko weneckie, jak i inne meble, które zostały porąbane na opał. Nieliczne fotografie z wnętrza dawnego pałacu ukazują ponadto kolekcje zabytkowej broni, trofea myśliwskie, starożytne przedmioty wykopane w okolicy i inne. Co ciekawe, obecna właścicielka pałacu – gwiazda polskiej operetki Lena Brudzińska, w 2008 roku wydobyła ze stawu niezwykle cenne marmurowe popiersie żagańskiej księżnej Wilhelminy. Popiersie to można w okresie letnim podziwiać w pałacu w Chichach.

 

 

Źródła:

Na podstawie książki pana Macieja Boryny „Tajemnice Szprotawy i okolic” oraz materiałów ze stron:

http://www.ziemialubuska.pl/1532,1499,,.html

http://chichy.republika.pl/historia/historia.html

http://pl.wikipedia.org/wiki/Chichy

http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_w_Chichach

http://www.radiobory.dbv.pl/readarticle.php?article_id=6, tekst Macieja Boryny

http://chichy.republika.pl/zabytki/zabytki.html

Zapraszamy do obejrzenia Chich na starych pocztówkach, wnętrz pałacu w Chichach na starych fotografiach oraz współczesnych zdjęć. Mogą Państwo obejrzeć film pokazujący piękno tego miejsca.

 

 

 

Permalink do tego artykułu: http://palacchichy.pl/historia/

2 Komentarze

  1. Hania

    Przepieknie, urokliwe miejsce, pelne historii ale takze przyszlosci.

  2. Świecie

    Piękny obiekt i też super opracowanie informacje o historii. Wiele miejsc mogłoby brać przykład

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych znaczników i atrybutów HTMLa: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

CommentLuv badge